Πριν δυόμιση περίπου χρόνια η PJ Harvey ξεκίνησε να δουλεύει τους στίχους για το ίσως πιο μεγαλεπήβολο project της καριέρας της. Επρόκειτο για ένα concept album για τον πόλεμο, την Αγγλία και την ιμπεριαλιστική πολιτική της μα πάνω απ'όλα τους εκατομμύρια αθώους που την πληρώνουν σε αυτήν την περίπτωση. Η μουσική ολοκληρώθηκε πολύ γρήγορα και σχεδόν μηχανικά (έτσι και αλλιώς η PJ έχει αποδείξει ότι το να φτιάχνει στιβαρές μελωδίες είναι δεύτερη φύση της) και το Let England Shake κυκλοφόρησε στις 14 Φεβρουαρίου.
Πρωταγωνιστής στο άλμπουμ ο άγνωστος στρατιώτης, το άγνωστο θύμα της προπαγάνδας, ο άγνωστος ήρωας/μαλάκας που πάει και χάνει χέρια, πόδια και μυαλά για χάρη των μεταξωτών παντελονιών που «τα βρίσκουν» πάνω από ένα οβάλ τραπέζι.
Αυτό που κάνει η Polly Jean δεν είναι κάτι καινούργιο. Συμβαίνει από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Η καταγραφή του ηρωισμού, της μάχης για την επιβίωση, του θάρρους και της δειλίας και τελικά της Ιστορίας πάντοτε θεωρούνταν κάτι ιερό και πολύτιμο. Από τον Ηρόδοτο που περιέγραψε τους Περσικούς πολέμους, στον Όμηρο και την εκστρατεία των Ελλήνων στην Τροία για τα μάτια της ωραίας Ελένης όπως μας έλεγαν και στο σχολείο. Και από τον Σολωμό στων Ψαρρών την ολόμαυρη ράχη στους πολεμικούς ανταποκριτές στη Λιβύη. Έτσι και η Polly Jean κάθεται σε έναν βράχο κάπου ψηλά για καλύτερη ορατότητα και εξιστορεί τις ζωές που χάνονται μέσα στην χλαπαταγή χωρίς τρισάγια και χωρίς τυμπανοκρουσίες.
Θεματικά ήταν επόμενο να το λατρέψουν οι Άγγλοι. Άλλωστε δεν θα πάψουν ποτέ οι ενοχές από τα καμώματα της βρετανικής αυτοκρατορίας. Συν ότι το πολιτικό μήνυμα ήταν πολύ ισχυρό για να αγνοηθεί, ιδιαίτερα τη συγκεκριμένη εποχή που η αστάθεια χαρακτηρίζει την αγγλική κυβέρνηση. Ένα θέμα εθνικό αλλά όχι εθνοπατριωτικό καταφέρνει και υπενθυμίζει τις θυσίες που έγιναν για το τίποτα. Θυσίες που γίνονται μέχρι σήμερα όπως τις επιβεβαίωσε ο βετεράνος της εισβολής του Αφγανιστάν Seamus Murphy.
Για εμάς που αποτελούμε την άκαπνη γενιά ο πόλεμος είναι ένα μακρινό αλλά αφηρημένο κακό. Οι περισσότεροι χαίρονται για τον Μέγα Αλέξανδρο, για τα παιδιά μας που «φάγανε» τους μακαρονάδες στην Πίνδο αλλά δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι κατανοούμε ακριβώς την ουσία των λέξεων και των γεγονότων. Μιλάμε για μεγάλες μάχες, ηρωισμούς και πολέμους σα να συζητάμε για το πόσους καθαρίσαμε στο Medal Of Honor. Μια ταινία από εδώ, μια άλλη απο'κει μας τοποθετεί σε μια άλλη εποχή. Και αν είναι και καλή ταινία το πολύ το σκεφτόμαστε μέχρι το άλλο πρωί.
Το Let England Shake όμως ακούγεται τόσο μπαρουτοκαπνισμένο και σοφό που μας αρπάζει και μας βάζει στην μέση του πεδίου. Οι ζωντανές αλλά και τραγικές του εικόνες παίρνουν χρώμα από την ερμηνευτική δεινότητα της PJ και οι απλές αλλά άμεσες μελωδίες σκηνοθετούν το γκρίζο του ουρανού και «το σκοτωμένο καφεκόκκινο χρώμα της γης». Δεν υπάρχει εξιδανίκευση της μάχης παρά μόνο σκληρή καταγραφή των απωλειών. Και η ποίησή της, οι φοβεροί της στίχοι που συγκλονίζουν στα περισσότερα κομμάτια του δίσκου με προεξέχοντα το "Last Living Rose" και το "All and Everyone" είναι ένας ανοιξιάτικος χρωματισμός στο μπαρούτι του πολέμου. Σαν ένα ολάνθιστο δέντρο που τραντάζεται από τα μακρινά πυρά.
Από εκεί ψηλά η αφηγήτρια παρατηρεί τα παραμορφωμένα παιδιά, τον θάνατο που κρύβεται παντού, μοιρολογεί σε μια σπαρμένη με σώματα πεδιάδα και γυρίζει στην πατρίδα. Φαντάζεται τις κόρες να μεγαλώνουν ορφανές και τους βετεράνους να λένε ιστορίες γιατί αυτό είναι το μόνο που τους έμεινε πλέον. Μια τέτοια ιστορία είναι το τελευταίο κομμάτι του δίσκου, η ιστορία του Louis μέσα από τα μάτια του καλύτερού του φίλου που, σωρός από κόκαλα πλέον, που βρίσκεται σε κάποιον λόφο της Καλλίπολης στην Τουρκία. Τα λόγια του απλά και βασισμένα σε ανεξίτηλες και τραυματικές εμπειρίες, ερμηνευμένα από την ατσούμπαλη αλλά απολύτως ταιριαστή φωνή του Mick Harvey.
Είναι ένας βαρύς δίσκος. Ένα πελώριο επίτευγμα που δεν αντέχεις να ακούς πολύ συχνά λόγω θέματος.
Αυτό που κάνει η Polly Jean δεν είναι κάτι καινούργιο. Συμβαίνει από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Η καταγραφή του ηρωισμού, της μάχης για την επιβίωση, του θάρρους και της δειλίας και τελικά της Ιστορίας πάντοτε θεωρούνταν κάτι ιερό και πολύτιμο. Από τον Ηρόδοτο που περιέγραψε τους Περσικούς πολέμους, στον Όμηρο και την εκστρατεία των Ελλήνων στην Τροία για τα μάτια της ωραίας Ελένης όπως μας έλεγαν και στο σχολείο. Και από τον Σολωμό στων Ψαρρών την ολόμαυρη ράχη στους πολεμικούς ανταποκριτές στη Λιβύη. Έτσι και η Polly Jean κάθεται σε έναν βράχο κάπου ψηλά για καλύτερη ορατότητα και εξιστορεί τις ζωές που χάνονται μέσα στην χλαπαταγή χωρίς τρισάγια και χωρίς τυμπανοκρουσίες.
Θεματικά ήταν επόμενο να το λατρέψουν οι Άγγλοι. Άλλωστε δεν θα πάψουν ποτέ οι ενοχές από τα καμώματα της βρετανικής αυτοκρατορίας. Συν ότι το πολιτικό μήνυμα ήταν πολύ ισχυρό για να αγνοηθεί, ιδιαίτερα τη συγκεκριμένη εποχή που η αστάθεια χαρακτηρίζει την αγγλική κυβέρνηση. Ένα θέμα εθνικό αλλά όχι εθνοπατριωτικό καταφέρνει και υπενθυμίζει τις θυσίες που έγιναν για το τίποτα. Θυσίες που γίνονται μέχρι σήμερα όπως τις επιβεβαίωσε ο βετεράνος της εισβολής του Αφγανιστάν Seamus Murphy.
Για εμάς που αποτελούμε την άκαπνη γενιά ο πόλεμος είναι ένα μακρινό αλλά αφηρημένο κακό. Οι περισσότεροι χαίρονται για τον Μέγα Αλέξανδρο, για τα παιδιά μας που «φάγανε» τους μακαρονάδες στην Πίνδο αλλά δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι κατανοούμε ακριβώς την ουσία των λέξεων και των γεγονότων. Μιλάμε για μεγάλες μάχες, ηρωισμούς και πολέμους σα να συζητάμε για το πόσους καθαρίσαμε στο Medal Of Honor. Μια ταινία από εδώ, μια άλλη απο'κει μας τοποθετεί σε μια άλλη εποχή. Και αν είναι και καλή ταινία το πολύ το σκεφτόμαστε μέχρι το άλλο πρωί.
Το Let England Shake όμως ακούγεται τόσο μπαρουτοκαπνισμένο και σοφό που μας αρπάζει και μας βάζει στην μέση του πεδίου. Οι ζωντανές αλλά και τραγικές του εικόνες παίρνουν χρώμα από την ερμηνευτική δεινότητα της PJ και οι απλές αλλά άμεσες μελωδίες σκηνοθετούν το γκρίζο του ουρανού και «το σκοτωμένο καφεκόκκινο χρώμα της γης». Δεν υπάρχει εξιδανίκευση της μάχης παρά μόνο σκληρή καταγραφή των απωλειών. Και η ποίησή της, οι φοβεροί της στίχοι που συγκλονίζουν στα περισσότερα κομμάτια του δίσκου με προεξέχοντα το "Last Living Rose" και το "All and Everyone" είναι ένας ανοιξιάτικος χρωματισμός στο μπαρούτι του πολέμου. Σαν ένα ολάνθιστο δέντρο που τραντάζεται από τα μακρινά πυρά.
Από εκεί ψηλά η αφηγήτρια παρατηρεί τα παραμορφωμένα παιδιά, τον θάνατο που κρύβεται παντού, μοιρολογεί σε μια σπαρμένη με σώματα πεδιάδα και γυρίζει στην πατρίδα. Φαντάζεται τις κόρες να μεγαλώνουν ορφανές και τους βετεράνους να λένε ιστορίες γιατί αυτό είναι το μόνο που τους έμεινε πλέον. Μια τέτοια ιστορία είναι το τελευταίο κομμάτι του δίσκου, η ιστορία του Louis μέσα από τα μάτια του καλύτερού του φίλου που, σωρός από κόκαλα πλέον, που βρίσκεται σε κάποιον λόφο της Καλλίπολης στην Τουρκία. Τα λόγια του απλά και βασισμένα σε ανεξίτηλες και τραυματικές εμπειρίες, ερμηνευμένα από την ατσούμπαλη αλλά απολύτως ταιριαστή φωνή του Mick Harvey.
Είναι ένας βαρύς δίσκος. Ένα πελώριο επίτευγμα που δεν αντέχεις να ακούς πολύ συχνά λόγω θέματος.
