Θυμάμαι ήταν καταμεσίς του Αυγουστιάτικου καύσωνα όταν τα νέα για την έλευση του Skit I Allt, του έκτου δίσκου των Dungen, έφτασαν στ'αυτιά μας, ευπρόσδεκτα όσο κι ένας δροσερός αέρας από τον Αρκτικό κύκλο εκείνες τις μέρες (δυστυχώς αυτός ποτέ δεν ήρθε!). Είχα αρχίσει να ανυπομονώ και ν'αναρωτιέμαι τι έγιναν, μετά τη διετή σιωπή που ακολούθησε το 4 του 2008, αλλά από την άλλη αυτό το μεγάλο διάλειμμα με προετοίμαζε για κάτι καλό. Άλλωστε τις προηγούμενες φορές που είχαν κάνει τέτοια «διαλείμματα» (τριετούς διάρκειας και τις δυο φορές, για να είμαστε σωστοί) είχαν βγάλει το Ta Det Lugnt (2004) και το λατρεμένο μου Tio Bitar (2007), έναν από τους πιο πολυακουσμένους δίσκους μου για τη δεκαετία που έφυγε. Δηλαδή δυο δισκάρες. Οι προσδοκίες ήταν μεγάλες.
Το ότι οι Dungen τις έφτασαν, χωρίς μάλιστα να ακολουθήσουν απόλυτα την τόσο πετυχημένη ηχητική τους συνταγή και αντίθετα εισάγοντας νέα πράγματα στον ήχο τους, τους βάζει χωρίς πολλά πολλά σε ένα πολύ κλείστό club στο οποίο ανήκουν εκείνα τα σπουδαία συγκροτήματα που, εεε, μπορούν να το κάνουν αυτό. Είναι λίγα, και οι Σουηδοί δρυίδες είναι ένα απ'αυτά. Στο Skit I Allt δείχνουν την πιο folk πλευρά τους παραδίνοντάς μας ένα δίσκο φωτεινό, γεμάτο hooks και όμορφες μελωδίες και για τα δεδομένα τους μάλλον ποπ. Και πετυχαίνουν διάνα για μια ακόμα φορά.
Επίτηδες δεν βιάστηκα να γράψω για το δίσκο και προτίμησα να «μείνω» μαζί του για ένα διάστημα και μακριά του γι΄άλλο τόσο, και να καταγράψω τις σκέψεις μου αφού επιστρέψω. Το θέμα είναι ότι από τις πρώτες κιόλας ακροάσεις το Skit I Allt έγινε σχεδόν εθιστικό, πολύ πιο εύκολα από τους προηγούμενους δίσκους της μπάντας, ακόμα κι από το Tio Bitar. Πήρε προσπάθεια για να σταματήσω να το ακούω και να βάλω στα ακουστικά μου άλλους δίσκους, αλλά τις τελευταίες μέρες που ξαναγύρισα το βρήκα εξίσου λαμπερό όπως και στην αρχή.
Ίσως να φταίει γι'αυτό η παραγωγή που θέλει τα πάντα ν'ακούγονται πεντακάθαρα αλλά όχι αποστειρωμένα (γκουχ!ακούςNigel;γκουχ!αχέμ), αντίθετα από τις επιταγές τις μόδας όπου φέτος φοριέται ξανά το φαζαριστό και το βρώμικο σε surf αποχρώσεις. Κάπως έτσι έρχεται στο προσκήνιο η καταπληκτική rhythm section του μπασίστα Mattias Gustavsson και του ντράμερ Johan Holmegard, με τους δυο τους να προσθέτουν μια έξτρα διάσταση ακόμα και στις πιο ήσυχες στιγμές. Ο Holmegard μαζί με τον guitar hero Reine Fiske συμμετέχουν στο side project/ supergroup των The Amazing που γνωρίσαμε πριν λίγο καιρό, και φαίνεται ότι τα ονειρικά '70s folk ηχοτοπία τους κατάφεραν να απλωθούν στα χωράφια των Dungen αυτή τη φορά, ενώ και η φωνή του Gustav ακούγεται πιο ώριμη και πιο μελωδική από ποτέ.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι τούτη τη φορά οι υπόλοιποι τρεις πήραν προαγωγή: ως τώρα οι Dungen ήταν πάνω-κάτω ο Gustav Ejstes και η μπάντα που τον βοηθούσε να ηχογραφήσει κι έπαιρνε μαζί στις περιοδείες του. Σε αυτό το δίσκο οι Dungen γίνονται τετραμελής μπάντα με όλα όσα φέρνει μαζί του αυτό. Ασφαλώς και το πιο μεγάλο τους ατού ήταν πάντα οι συνθέσεις και οι μελωδίες που κατεβάζει το όμορφο, μακρυμάλλικο κεφάλι του Ejstes, και σε δαύτες ποτέ δεν έδειξε φειδώ. Τώρα όμως είχε και βοήθεια. Δεν είναι λοιπόν έκπληξη που το Skit I Allt είναι το πιο μελωδικό album των Dungen, με απρόβλεπτες μελωδικές ιδέες να ξεπροβάλλουν σε κάθε γωνιά.
Μια από αυτές είναι ένα ντουέτο! Ω ναι, και οι Dungen υπέκυψαν στον πειρασμό κι έφεραν την Anna Järvinen να προσθέσει τα γατίσια φωνητικά της στο πάρα πολύ πιασάρικο "Brallor", ένα από τα πιο άμεσα highlights του δίσκου. Ένα ακόμα είναι το πρώτο single "Marken Låg Stilla" που κλείνει το album με μια μεγαλοπρεπή μελωδία στο ρεφραίν, ενώ προσωπική λατρεία είναι το προτελευταίο "Nästa Sommar" που θυμίζει κάτι από τη νοσταλγική μελαγχολία των Gorky's. Το φωτεινό ορχηστρικό "Vara Snabb" ανοίγει το δίσκο με εντυπωσιακό τρόπο, το παιχνιδιάρικο "Skit Ι Αllt" χρησιμοποιεί πανέξυπνα '80s κιθάρες (ναι, γίνεται) επιδεικνύοντας μια από τις πιο περίπλοκα κολλητικές μελωδίες που έχουν γράψει οι Dungen, to "Barnen Undrar" μας πηγαίνει για λίγο στον ήχο του Tio Bitar στο οποίο θα ήταν μάλλον εύκολα το πιο προσιτό κομμάτι ενώ το ορχηστρικό "Blandband" καθοδηγείται από ένα διάφανο πιάνο που παίζει την πιο χαρούμενη μελωδία που έχουμε ακούσει ποτέ από τους Σουηδούς ενώ διάφοροι άλλοι ήχοι χορεύουν γύρω της σε ένα κομμάτι που θα έντυνε άνετα ένα αρκτικό ηλιοβασίλεμα.
Ο αδιαμφισβήτητος άρχοντας όμως του δίσκου βρίσκεται στην καρδιά του. Το "Högdalstoppen" είναι το μεγαλύτερο κομμάτι εδώ, στα σοκαριστικά 4 λεπτά και 43 δευτερόλεπτα - ας πούμε απλά ότι για τα δεδομένα παλιότερων δίσκων της μπάντας είναι μικρό - αλλά είναι αρκετά επικό ώστε να χαρακτηρίζεται άνετα αντάξιο ενός "Mon Amour" ή ενός "Du E För Fin För Mig" (για την ιστορία και τις συγκρίσεις, αυτά κρατούσαν από 8,5 λεπτά το καθένα). Ένα ριφ βαρύ σαν ατσάλι παίζεται αρχικά στο πιάνο και μετά στην κιθάρα του Reine Fiske η οποία στη συνέχεια το τεντώνει, το τρυπάει και το ξαίνει την ώρα που η rhythm section δίνει τα ρέστα της από κάτω και το πιάνο προσθέτει περισσότερο βάρος στα τεκταινόμενα υπογραμμίζοντας ιδανικά το ριφάκι όσο αυτό είναι ακόμα ζωντανό. Ένα ιντερλούδιο που μας ταξιδεύει στις μέρες των ατέλειωτων jams της μπάντας τελειώνει σύντομα με την κιθάρα και τη rhythm section να επιτίθενται ξανά, τσαντισμένες θαρρείς που τις διέκοψαν πάνω στο καλύτερο. Εντυπωσιακό, επιβλητικό και όσο χρειάζεται ογκώδες, το κομμάτι λειτουργεί όπως το τανκ που οδηγούσε ο Pierce Brosnan στο Goldeneye ανάμεσα στα Lada περιπολικάκια της ρώσικης αστυνομίας - απλά διαλύει τα πάντα στο πέρασμά του.
Και υπενθυμίζει ότι έχουμε να κάνουμε ακόμα με τους μάστορες του είδους τους, με μια μπάντα που είχε σχεδόν τελειοποιήσει αυτό που έκανε και πλέον έχει την άνεση να πειραματίζεται μ'αυτό και να του προσθέτει νέα στοιχεία την ώρα που άλλοι αποκτούν φήμη και πέραση στους κριτικούς πασχίζοντας να αντιγράψουν ό,τι τους άρεσε περισσότερο από τον ήχο αυτό. Τρανό παράδειγμα οι Tame Impala, που τον ξεπατίκωσαν εντελώς κερδίζοντας ένα σωρό επαίνους από ανθρώπους που πιθανότατα δεν έχουν ακούσει ποτέ ούτε μια νότα από δίσκο των Dungen. Ας είναι, όμως. Οι Σουηδοί έχουν περάσει πλέον στο επόμενο επίπεδο.
Μέσα Σεπτεμβρίου κιόλας και το ταξίδι πια φαντάζει απίστευτα μακρινό. Λίγη αθηναϊκή ζέστη, λίγη ελληνική παράνοια στα δελτία ειδήσεων, γρήγορα ξανασυνηθίζεις. Σε λίγο καιρό νομίζεις ότι το ονειρεύτηκες ένα βράδυ πριν λίγο καιρό κι απορείς με τη φαντασία σου. Αν δεν ήταν κι οι φωτογραφίες μπορεί και να το πιστεύαμε.
Ευτυχώς τουλάχιστον υπάρχει και μια εναλλακτική στα Prozac - οι δεκάδες καινούριοι δίσκοι! Και προσωπικά έχω πέσει στο πολύ ισχυρό φάρμακο που λέγεται νέοι Dungen...
Ω ναι, το Skit I Allt όχι μόνο κυκλοφόρησε αλλά είναι και εξαιρετικό. Η εβδομάδα που πέρασε ήταν αφιερωμένη στους λατρεμένους μου Σουηδούς που πλέον θα συγκαταλέγονται στις (όχι πάρα πολλές) μπάντες που κάθε τους νέο album θα έχει εξασφαλισμένη μια θέση στο τοπ κάθε χρονιάς πριν καν ακούσω μια νότα. Σύντομα περισσότερα για το απολαυστικό νέο τους πόνημα...
Είναι θλιβερό πλέον να κοιτάς τα tour dates των καλλιτεχνών. Πρόσφατα παραδείγματα η ολοένα επεκτεινόμενη περιοδεία των National ή, ακόμα πιο γλαφυρό, αυτή του Caribou που έφτασε στο email μας πριν κάτι βδομάδες. Μια τεράστια ευρωπαϊκή περιοδεία που περιλαμβάνει στάσεις σε διάφορες γαλλικές και γερμανικές κωμοπόλεις αλλά και στο Βουκουρέστι και το Zagreb μεταξύ άλλων. Οι πάλαι ποτέ φτωχοί συγγενείς μάς ξεπέρασαν κι αυτοί λοιπόν. Και γιατί όχι.
Αν δει κανείς πόσο σύντομα ανέκαμψαν από τις σφαγές αλλά και την απομόνωση τόσων χρόνων και πόσο πολύ προσέχουν και αναπτύσσουν τις πόλεις τους, γιατί όχι; Για ποιό λόγο να προτιμήσει ο καλλιτέχνης μια άσχημη πρωτεύουσα όπου δεν είχε σίγουρα τα λεφτά του ούτε τον καλό καιρό; Είμαστε που είμαστε μακριά, είμαστε και όπως είμαστε, βράστα.
Και αν ο Caribou και οι National δεν είναι ακριβώς «δικοί μας άνθρωποι» που ξέρουν ότι έχουν το πιστό τους κοινό και θα έρχονται βρέξει-χιονίσει, το ότι ο Mark Lanegan δεν ήρθε φέτος μετά από πολλά συνεχόμενα χρόνια που χτύπαγε κάρτα κάτι θα πρέπει να μας πει. Προβλέπεται φτωχός συναυλιακός χειμώνας και ματιές γεμάτες ζήλια στα καλεντάρια άλλων πόλεων, όχι πολύ μακριά απο'δω.
Κι έλεγα τί μας έλειπε αυτές τις μέρες, τί μας έλειπε... Μα φυσικά, μια ακόμα λίστα του Pitchfork, αυτή τη φορά για τα '90s. Και βέβαια το έχουν ξανακάνει αλλά πραγματικά, δεν θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε τη ζωή μας αν δε μαθαίναμε ποια είναι τα definitive 200 κομμάτια της προπερασμένης (ω θεέ μου!) δεκαετίας από τη σκοπιά ενός τσούρμου 25άχρονων Αμερικανακίων που για κάποιο μυστήριο λόγο νομίζουν ότι (έχουν πιάσει τον παπά από τα καλαμπαλίκια και συνεπώς μπορούν να) καθορίζουν το γούστο της indie οικουμένης. Και δυστυχέστατα ίσως και να έχουν δίκιο.
Εγώ τα '90s τα θυμάμαι να βρωμάνε Αγγλίλα από χιλιόμετρα. Shoegaze, Britpop, twee pop από ξέξασπρους Σκωτσέζους, folk pop από μεθυσμένους Ουαλούς παιγμένη μέσα σε κάστρα περιτριγυρισμένα από ψηλό γρασίδι, διάφορα τέτοια. Belle & Sebastian και Gene και Heavenly και Suede και Gorky's και Divine Comedy και Shed 7 άμα λάχει. ΟΚ, υπήρχε και το τεράστιο κεφάλαιο του grunge από απέναντι, υπήρχαν και Pavement και Dinosaur Jr και Pumpkins και Beck, αλλά τα '90s ήταν από τις λίγες δεκαετίες που οι Βρετανοί είχαν να καυχιώνται ότι τα περισσότερα καλά πράγματα συνέβαιναν στις δικές τους ακτές.
Τα παιδιά του PF μοιάζουν να διαφωνούν, αγνοώντας πολλά από τα παραπάνω (ή χώνοντάς τα σε ανήλιαγες θέσεις όταν απλά δε γινόταν να τ'αποφύγουν - "We Are the Pigs" #169;;;) και γεμίζοντας αντ'αυτών τον κατάλογο με διάφορα πράγματα που συνέβησαν στις χρονολογικές παρυφές της δεκαετίας και που για μας που τη ζήσαμε «γεμάτα» από την αρχή ως το τέλος ήταν σημάδια μετάβασης σε κάτι άλλο και δεν ανήκαν στον ήχο των '90s. Όχι ότι δεν ήταν καλά. Κάθε άλλο. Αλλά μην τρελαθούμε τώρα ότι το "Caught Out There" είναι '90s. Απλά έτυχε να βγει προς το τέλος τους. Και ακόμα πιο απλά, είστε πολύ μικρά και πολύ αμερικανάκια για μια τέτοια ανασκόπηση γλυκά μου χιπστεράκια.
(Ευτυχώς κάποιες παλιές καραβάνες το μάζεψαν λίγο, γιατί διαφορετικά θα εμφάνιζαν top-200 Songs of the '90s χωρίς π.χ. Elastica και Orbital και θα γέλαγε ο κόσμος. Και προς τιμήν τους θυμήθηκαν και τους Broadcast.)
Στην τελική, προσπαθήστε λίγο παραπάνω... Το "Brimful of Asha" είναι 8 κλάσεις ανώτερο χωρίς το χαζοχαρούμενο remix του Mr Cook, το κερατάκι μου!
Δεν έλεγα τίποτα άλλο στις προηγούμενες δικές μου Αμπελοφασουλοσοφίες... Η γκρίνια μου για την απουσία νέων από τους αγαπημένους μου Dungen μάλλον έπιασε τόπο, γιατί λίγες μέρες αργότερα λάβαμε μηνυματάκι από την Subliminal Sounds που ανακοίνωνε τα χαρμόσυνα νέα: το Skit I Allt έρχεται αρχές Σεπτεμβρίου και το περιμένουμε ανυπόμονα!
Μαζί πακετάκι πηγαίνει και μια γιγαντιαία περιοδεία που προς το παρόν περιλαμβάνει κάθε πιθανή κι απίθανη πόλη των Η.Π.Α. και κάποιες εμφανίσεις στη Σκανδιναβία και στο Ηνωμένο Βασίλειο, ξεκινώντας από τον Σεπτέμβρη. Τώρα δεν ξέρω πόσο δύσκολο μπορεί να είναι να τους δούμε σε κανένα Rodeo αλλά αν συμβεί δηλώνω ότι θα πάω στο αεροδρόμιο όπως παραλίγο να κάνει ο mr.grieves για τον Άλμπερτ Ριέρα! (Να τονιστεί παρακαλώ το «παραλίγο»...)
Μια σπουδαία (για μας τουλάχιστον) κυκλοφορία που έρχεται να προστεθεί σε μια ομάδα από «μεγάλες» κυκλοφορίες που περιμένουμε στο επόμενο διάστημα, ας πούμε τον επόμενο ενάμισι μήνα, και από τις οποίες προς το παρόν έχουμε ακούσει μόνο teasers. Οι Of Montreal και οι Blonde Redhead μας έχουν προϊδεάσει με (καθ'όλα αναμενόμενα) εξαιρετικά κομμάτια (οι OM έχουν γίνει leak αλλά δεν το'χουμε ακούσει ακόμα, και μας χρωστάνε και ένα από τα περίφημα live τους), οι Interpol ετοιμάζονται κι αυτοί (εντάξει, προσωπικά δεν σκίζω και τα ρούχα μου γι'αυτό αλλά ξέρω κόσμο που μπορεί και να το κάνει), ενώ οι Arcade Fire όπου να'ναι κυκλοφορούν κι επίσημα.
Ο δε δίσκος των Sunset, που χρηματοδοτήθηκε όπως είπαμε και σε προηγούμενο επεισόδιο μέσω του Kickstarter, θα βγει Οκτώβρη και, αν κρίνω κι από το δεύτερο δείγμα, θα είναι τόσο καλός όσο τον περιμένουμε (ΠΟΛΥ!) και ίσως επιτέλους εκθέσει το σχήμα του Bill Baird σε περισσότερα αυτιά. Ένας τραγουδοποιός με τέτοια ποπ γραφή σίγουρα το αξίζει.
Μια και είναι καλοκαίρι πάντως πρέπει να πω ότι μετά από πολλά χρόνια το καλοκαιρινό χιτάκι της χρονιάς δε με κάνει να θέλω να αλλάξω αμέσως σταθμό ούτε να ξεράσω μετά την 6η επανάληψή του ημερησίως. Ίσα ίσα, το "Alors On Danse" μου αρέσει πολύ, αντίθετα από κάτι αηδίες που φάγαμε στη μάπα πρόσφατα καλοκαίρια. Έχουμε ζήσει και ένδοξεςεποχές και κάτι ξέρουμε από ΜΕΓΑΛΑ καλοκαιρινά χιτς όχι αστεία! (Εντάξει, ξέρω ότι το τελευταίο είναι παρεξηγημένο αλλά το λατρεύω!)
Ίσως να φταίει που μ΄αρέσουν πολύ τα αποτελέσματα της μουσικής παγκοσμιοποίησης, όπως στην περίπτωση του (μαναρακίου) Βελγο-Ρουαντανού Stromae. Θυμίζει την εξίσου καλή περίπτωση του Αυστρο-Κούρδου Karuan που μας χάρισε το εξαιρετικό "Chocolate Distance" (από το συνολικά πολύ καλό Pop Arif) πριν μερικά χρονάκια...
Κλείνοντας όμως ας επιστρέψουμε στους Dungen καθώς και αυτοί έχουν δώσει μια μικρή πρόγευση για το δίσκο τους. Λέγεται "Marken Låg Stilla" και σας το παραθέτουμε χωρίς πολλά πολλά. Οι πιο large Σουηδοί επιστρέφουν!
Μετά από μια ολόκληρη εβδομάδα με πραγματικά μαγικό καιρό για ελληνικό καλοκαίρι αισθανόμαστε αναζωογονημένοι και γεμάτοι ενέργεια. Δροσούλα, συννεφάκια, βροχή! Η θάλασσα μπορεί να περιμένει ως το επόμενο Σαββατοκύριακο, χαλάλι για τέτοια δροσιά και για ύπνο χωρίς ανεμιστήρα με τις μακρινές βροντές για background...
Και παρ'όλο που, όπως δείχνει και το προηγούμενο ποστ, βρισκόμαστε σε νοσταλγική διάθεση μουσικά (τα '90s κυριάρχησαν στις σαββατοκυριακάτικες playlists μας για κάποιο μυστήριο λόγο), φρέσκα πράγματα σαν το υπέροχο καινούριο των CocoRosie φέρνουν κι άλλη δροσιά στο σπίτι.
Και μια μικρή στοίβα από πρόσφατα πράγματα περιμένει υπομονετικά τη σειρά της για να της επιτραπεί η πρόσβαση στα ακουστικά μας πεδία. Ευτυχώς παραδοσιακά τον Ιούλιο και τον Αύγουστο υπάρχει μια μικρή ύφεση στις κυκλοφορίες οπότε προλαβαίνουμε να κάνουμε το απαραίτητο catching-up.
Από Σεπτέμβρη αναμένεται άλλος ένας μικρός κατακλυσμός, με πράγματα όπως οι νέοι Blonde Redhead να βρίσκονται πολύ ψηλά στη λίστα με τους δίσκους για τους οποίους ανυπομονούμε περισσότερο. Μα πολύ ψηλά όμως.
(Τις εξαγγελίες του Ed δεν ξέρουμε αν πρέπει να τις πάρουμε πολύ στα σοβαρά γιατί συχνά τα παραλέει και παραείναι αισιόδοξος, αλλά να πούμε ότι δεν πανηγυρίσαμε θα'ταν ψέμα!)
Υπάρχουν πάντως και διάφορες μουσικές που μας έχουν λείψει και δεν έχουμε ακούσει ή διαβάσει πουθενά κανένα νέο για καινούριες κυκλοφορίες τους αν και πολύ θα το θέλαμε. Όπως ας πούμε οι Paavoharju ή οι Dungen που άλλοτε έβγαζαν ένα δίσκο τη χρονιά. Ούτε φωνή ούτε ακρόαση.
Μιλώντας για φωνή, πρέπει να πούμε ότι ο Bill Baird ύψωσε τη δικιά του και ζήτησε τη βοήθειά μας για να κυκλοφορήσει το καινούριο του album με τους Sunset που ο ίδιος ο Baird δηλώνει ότι είναι ό,τι καλύτερο έχει γράψει κι εκτός συγκλονιστικού απρόοπτου θα έχει μέσα και το υπέροχο "Late Night Dawning". Ο δίσκος έχει ηχογραφηθεί και η μπάντα δεν έχει εταιρία οπότε μέσω του ιδιοφυούς Kickstarter έψαξε σπόνσορες ανάμεσά μας και τους βρήκε, δυστυχώς πριν το some beans προλάβει να μάθει για το project ώστε να συμβάλει. Έτσι ο δίσκος θα κυκλοφορήσει χάρη στα 4.200 δολλάρια που μαζεύτηκαν. Κάτι ανάλογο είχαν κάνει και οι Shearwater για να μπορέσουν να κυκλοφορήσουν ένα πολυτελές ντοσιέ με οπτικό υλικό που συνόδευε το The Golden Archipelago και που μπορούσε κανείς να αποκτήσει μόνο μέσω του Kickstarter! Αν δείτε στη στήλη δεξιά, η συμβολή πραγματικά έχει αντίκρυσμα αφού οι καλλιτέχνες σας ανταμείβουν με τη σειρά τους. Απλά καταπληκτικό, και δε μας μένει παρά να ευχαριστήσουμε τους ανθρώπους που έβαλαν τον οβολό τους προκειμένου να απολαύσουμε ένα δίσκο που προβλέπεται να είναι από τους ομορφότερους της χρονιάς.
Σουηδία. Μια λέξη συνδεδεμένη μόνο με όμορφα πράγματα. Κρύο. Απέραντη ηρεμία. Ψηλοί, κατάξανθοι και χαμογελαστοί άνθρωποι. Οργάνωση, παιδεία και κοινωνική πρόνοια που τα περισσότερα κράτη μπορούν μόνο να ονειρεύονται. Δάση, γραφικά ψαροχώρια, χιόνια, παγετώνες. Ατέλειωτες μέρες και νύχτες. Βόρειο Σέλας. ΙΚΕΑ. Μουσική!
Τι άλλο να κάνουν οι απόγονοι των Βίκινγκς σε μια χώρα όπου όλα μοιάζουν να δουλεύουν ρολόι, και όπου ο χειμώνας όχι μόνο κρατάει πολύ αλλά είναι βαρύς και αδυσώπητος σαν τη Beth Ditto; Δημιουργούν. Γράφουν, σκηνοθετούν, σχεδιάζουν, ή παίζουν μουσική. Δεκαετίες τώρα, σκαρώνουν υπέροχη μουσική σε όλες τις μορφές της. Κάποιες φορές προσπαθούν να ξορκίσουν το χειμώνα ντύνοντάς την στα πιο φωτεινά χρώματα και κρεμώντας πάνω της τις πιο ζεστές μελωδίες και ήχους. Άλλες φορές απλά αφήνουν τις απέραντες νύχτες να περάσουν από μέσα τους και να βγουν με τη μορφή μελαγχολικών διαμαντιών, ή ψυχρών, απέριττων κομψοτεχνημάτων. Από τους πρωθιερείς ABBA μέχρι τους μελιστάλαχτους Cardigans, από τις χαμένες στο δάσος μελωδίες των Logh μέχρι τα ακουστικά χάδια του Jose Gonzalez, από την κομψή ηλεκτρονική μελαγχολία του Jay Jay Johanson ως τα παγοβουνίσια keyboards των The Knife, η πιο μεγάλη χώρα της Σκανδιναβίας δεν έπαψε ποτέ να χαρίζει στον μουσικό πλανήτη λόγους για να τη λατρεύει.
Κι όμως, το πιο χαρακτηριστικό σουηδικό άκουσμα που μπορεί να βρει κανείς στην πιάτσα δεν εμπίπτει σε καμιά από τις παραπάνω περιπτώσεις, ή ίσως να εμπίπτει σε όλες μαζί τόσο αρμονικά που είναι δύσκολο να πει κανείς. Υπάρχει ένα σουηδικό συγκρότημα που η μουσική του ΕΙΝΑΙ χειμώνας, σουηδικό έπιπλο, χουχουλιαστή φωτιά στη σόμπα της ξύλινης καλύβας και παγωμένος βοριάς μαζί. Ξέρω πως μοιάζουν υπερβολικά όλ'αυτά, αλλά μιλάμε για ένα γκρουπ που δε μοιάζει με τίποτα άλλο που να κυκλοφορεί σήμερα. Τραγουδάνε στα σουηδικά, και η μουσική τους μοιάζει να έχει προσγειωθεί στο 2008 κατ'ευθείαν από τις χρυσές εποχές της ψυχεδέλειας, βγαίνοντας όμως από τη χρονομηχανή με γυαλί ηλίου κάτω από τις ξανθιές κοτσίδες του Βίκινγκ και σουλατσάροντας με περίσσια αυτοπεποίθηση και πλήρη άγνοια κινδύνου ανάμεσα στα διάφορα παιδάκια με τις στενές γραβάτες και το "έχω περάσει μιάμιση ώρα μπροστά στον καθρέφτη για να φτιάξω αυτή τη φράντζα" μαλλί (αν και έχει ψιλοπεράσει αυτή η ιστορία ευτυχώς). Μιλάμε για τους Dungen.
Οι Dungen μπορεί να είναι στα χαρτιά τέσσερα άτομα, αλλά ουσιαστικά μιλάμε για το σχήμα του Gustav Ejstes, ο οποίος γράφει τα πάντα, τραγουδάει και παίζει τα περισσότερα όργανα στο στούντιο. Ένας Σουηδός Kevin Barnes χωρίς τους σεξουαλικούς προβληματισμούς, ας πούμε. Αν και, εδώ που τα λέμε, ο Kevin ίσως (λέω, ίσως) να μην ήταν αυτός που είναι αν του έλειπαν οι σεξουαλικοί προβληματισμοί, γιατί σ'αυτήν την περιπτωση θα του αρκούσε να είναι μια σπουδαία και ασταμάτητη μηχανή παραγωγής pop hooks, και δεν θα ήθελε να είναι ταυτόχρονα ΚΑΙ ο TAFKAP. Αλλά αυτό είναι θέμα για ένα άλλο, μελλοντικό ποστ. Πίσω στον Gustav, ο οποίος από την πλευρά του ίσως να ήθελε να είναι μέλος των Jefferson Airplane ή των πρώιμων Pink Floyd ή ο Jimmy Hendrix, ή όλα μαζί ταυτόχρονα. Οι προσπάθειές του να το καταφέρει έχουν αποφέρει τα τέσσερα άλμπουμ των Dungen, και μπορεί κανείς να πει ότι, μαζί με τ'άλλα παιδιά, είναι σε πάρα πολύ καλό δρόμο.
Στο δικό μου το δρόμο βρέθηκαν τυχαία, από αυτό εδώ το ποστ του I Guess I'm Floating πέρυσι τον Απρίλιο. Η περιγραφή ήταν αρκετά θελκτική ώστε να κατεβάσω το κομμάτι, αλλά όταν τελικά το άκουσα, η αντιστοιχία μεταξύ της περιγραφής και του ίδιου του κομματιού έμοιαζε με αυτήν ανάμεσα στη συνταγή ενός κέικ και την αίσθηση όταν η πρώτη δαγκωνιά λιώνει στο στόμα σου. Τι σκ*τά δουλειά είχε η αρμένικη λύρα σε ένα κομμάτι που άρχιζε αθώα, γλυκά και όμορφα με μια ακουστική κιθάρα; Κάποιο άλλο blog μου προμήθευσε το "Familj". Το επίμονο, εθιστικό ριφάκι των διάφανων πλήκτρων που έβρισκε αργότερα αντικριστά του το αντίστοιχο του βιολιού, το απλούστατο ρεφραίν και οι ακουστικές κιθάρες που το ακολουθούσαν και σ'εκαναν προς στιγμή να πιστέψεις ότι βρίσκεσαι σε περιβάλλον κομματιού Oasis, μόνο και μόνο για να τονίσουν τον μικρό κατακλυσμό από μελωδίες που ερχόταν λίγα δευτερόλεπτα μετά και που ο Noel ούτε στον ύπνο του δεν έχει δει... Έπρεπε να εντρυφήσω.
Το Tio Bitar ήρθε για να επιβεβαιώσει με εμφατικό τρόπο όσα είχα καταλάβει για τους τέσσερεις Σουηδούς. Ψυχεδελο-progressive rock έγραφε η ταμπελίτσα, και όντως αυτό ήταν - παιγμένο με σφρίγος, πάθος, ένταση, γεμάτο μελωδίες που θα ήθελα πάρα πολύ να τραγουδήσω αν ήξερα έστω και μια λέξη από τη γλώσσα τους, εφευρετικότητα, ενορχηστρώσεις άψογες και γεμάτες φαντασία αλλά και παραπομπές στις μέρες των λουλουδιών και των μαγικών μανιταριών. Το μόνο πράγμα που με χάλαγε κάπως ήταν τα απαραίτητα κιθαριστικά τζαμαρίσματα, αλλά κι αυτά ήταν σχετικά περιορισμένα σε αριθμό - ένα τέτοιο ας πούμε κλείνει το "Mon Amour", το οποίο ξεκινάει σαν ένα φανταστικό ροκ κομμάτι μ'ένα ρεφραίν φτιαγμένο για χτύπημα. Το άκουγα και νόμιζα ότι θα έκλεινα τα μάτια, θα τα ξανάνοιγα και θα έβλεπα γύρω μου παντελόνια-καμπάνες, ταγάρια και μακριά ξέπλεκα μαλλιά σε άντρες και γυναίκες. Χωρίς όμως να αισθάνομαι καθόλου, μα καθόλου άσχημα μ'αυτό το ενδεχόμενο. Ο δίσκος κατσικώθηκε αμέσως και αμετάκλητα στην καλύτερη πεντάδα της χρονιάς. Το 2007 και το 1970 δεν έκαναν ποτέ και πουθενά πιο καλή παρέα.
Εξερευνώντας λίγο το διαδίκτυο, ανακάλυψα πως οι Dungen είχαν ήδη ένα μικρό αλλά πιστό κοινό, που μάλιστα υποστήριζε πως το προηγούμενο, δεύτερο άλμπουμ τους, το Ta Det Lugnt του 2004, ήταν καλύτερο από το Tio Bitar. Ακούγοντάς το, δεν συμφώνησα με αυτήν την άποψη, αλλά το γεγονός ότι ήταν σχεδόν εξίσου καλό με κατέταξε οριστικά στους φαν του γκρουπ. Πιο βαρύ και κιθαριστικό αλλά και πιο μελωδικό από το Tio Bitar, εστίαζε στην πιο progressive πλευρά τους, χωρίς όμως ποτέ να υποπίπτει στην αχαλίνωτη self-indulgence που πάει πακέτο με τον όρο. Εντάξει, είχε τα τζαμαρισματάκια του, και μάλιστα στο ωραιότερο κομμάτι του δίσκου, το οχτάλεπτο και βάλε "Du E För Fin För Mig", αλλά η guitar overdose του δίσκου περιείχε πράγματα για τα οποία πολλοί κιθαρίστες θα σκότωναν (Matt Bellamy, πόσο θα ήθελες να είχες γράψει το "Sluta Följa Efter"; Εεε;) και συνολικά το άλμπουμ διεπόταν από τις ίδιες αρετές που έκαναν το Tio Bitar τόσο όμορφο κι εθιστικό. I was hooked for good, όπως θα λέγαμε σε άπταιστα ελληνικά.
Ήταν λοιπόν απόλυτα φυσιολογικό η είδηση ότι οι Σουηδοί μαλλιάδες θα κυκλοφορούσαν τον 4ο δίσκο τους μέσα στο 2008 να αποτελέσει ένα από τα καλύτερα μουσικά νέα που έμαθα μέσα στη χρονιά. Το έβγαλαν πολύ απλά 4, και είναι η φυσική, αν και κατά τι λιγότερο εντυπωσιακή συνέχεια του Tio Bitar. Πράγμα λογικό, αν σκεφτεί κανείς ότι βγήκε μόλις ένα χρόνο μετά το περσινό τους έπος. Το επίπεδο πάντως διατηρείται πολύ υψηλό, και το γκρουπ συνεχίζει να εξελίσσεται με μικρά αλλά σίγουρα βήματα. Ραφινάρουν τον ήχο τους, ρίχνουν τις διάρκειες των κομματιών σε εντελώς ποπ επίπεδα (2 με 4 λεπτά), δίνουν στα τζαμαρίσματα δικό τους χώρο να καλπάσουν, χρησιμοποιώντας γι'αυτά δυο από τα δέκα κομμάτια του δίσκου και αποφεύγοντας να τα κολλήσουν στο τέλος κάποιου άλλου κομματιού, βάζουν περισσότερο πιάνο και τζαζ στον ήχο τους, και γενικά δείχνουν ορεξάτοι για ακόμα καλύτερα πράγματα.
Τα οποία φυσικά είναι απόλυτα ικανοί να πετύχουν. Ίσως να μην τους δούμε σύντομα στο εξώφυλλο του Billboard, αλλά είναι πολύ μεγαλύτερο κατόρθωμα να κατακτάς καρδιές σε όλο τον πλανήτη τραγουδώντας στην όχι και τόσο τουριστική γλώσσα σου κι έχοντας τα μουσικά trends γραμμένα εκεί που δεν πιάνει μελάνι. Και για να μη λέτε ότι είμαστε όλο λόγια στο μικρό μας blog, σας παραθέτω τρία δείγματα από τις τρεις τελευταίες δουλειές των αγαπημένων μου Σουηδών.
Μεταξύ αυτών, ένα από τα τραγούδια που σημάδεψαν για μένα την περσινή χρονιά - το μικρό έπος που κλείνει το Tio Bitar και που, αν ποτέ έκανα το όνειρο πραγματικότητα και είχα δική μου εκπομπή στο ραδιόφωνο, θ'αποτελούσε το σήμα της χωρίς δεύτερη σκέψη, αφού είναι ένα από τα ωραιότερα ορχηστρικά κομμάτια που έχω ακούσει ποτέ. Κάπου διάβασα ότι μοιάζει με το κομμάτι που κλείνει το Dark Side of the Moon αλλά προσωπικά δεν το ακούω. Περισσότερο μου μοιάζει με έναν παγωμένο άνεμο σε μια σκοτεινή τούνδρα - η τέλεια μουσική για να δεις τα Φώτα. Τώρα πια η λέξη "Σουηδία", περισσότερο ίσως απ'οτιδήποτε άλλο, έχει συνδεθεί για μένα με τους Dungen.
Το some beans είναι ένα εντελώς μη κερδοσκοπικό blog που γεννήθηκε με σκοπό να φιλοξενήσει προσωπικές μας απόψεις και κείμενα σχετικά με ό,τι μας κάνει να θέλουμε να γράψουμε γι'αυτό. Το μεγαλώνουμε αργά-αργά, με στοργή και προδέρμ. Τα mp3 που παραθέτουμε έχουν χαρακτήρα δειγμάτων, και αν προέρχονται από κάποια επίσημη κυκλοφορία, δίπλα τους θα βρείτε ένα link για να την αγοράσετε. Συνιστούμε να το κάνετε εάν αυτό που ακούτε σας αρέσει, αν μη τι άλλο για να υποστηρίξετε τον καλλιτέχνη. Αν πάλι ανήκετε σε κάποια εταιρία και επιθυμείτε να αποσύρουμε κάποιο mp3, δεν έχετε παρά να στείλετε ένα email και να το ζητήσετε ευγενικά.
